DoktersABC

Het belang van vitamine D

admin — Mon, 19 Sep 2011 22:03:31 +0000

Calcium is noodzakelijk voor sterke botten, maar om de calciumopname door het botweefsel te bevorderen is tevens vitamine D nodig. Het lichaam betrekt vitamine D uit twee bronnen: zonlicht en voeding. Het grootste gedeelte vitamine D dat door het lichaam zelf wordt gemaakt, begint onder invloed van zonlicht. Wanneer u in aanraking komt met ultraviolette straling wordt een voorloper van vitamine D in uw huid omgezet tot een inactieve vorm van vitamine D. Lever en nieren zorgen voorts voor de omzetting tot de voor het lichaam bruikbare actieve vorm van vitamine D.

Volle melkproducten, roomboter, eieren en vette vissoorten zijn natuurlijke leveranciers van vitamine D. Halvarine-, margarine en bak- en braadproducten die in Nederland in de handel worden gebracht, worden verplicht verrrijkt met vitamine D.

Ondanks de beschikbaarheid van zonlicht en vitamine D-houdende voedingsmiddelen zijn er een aantal factoren die de beschikbaarheid van vitamine D voor het lichaam nadelig kunnen beïnvloeden.

Leeftijd. Bij het ouder worden, vermindert de effectiviteit waarmee in de huid onder invloed van UV-straling inactief vitamine D gevormd kan worden. Indien u te weinig vitamine D met de voeding opneemt, kunt u het gebruik van een vitamine D-supplement overwegen. Het huidige advies luidt dat voor personen boven de 75 jaar én voor personen boven de 65 jaar die weinig in de buitenlucht komen het gebruik van een vitamine D-supplement raadzaam is. Het supplement dient 7,5 tot 10 microgram vitamine D per dagdosering te bevatten (1 microgram (mcg) is 40 internationale eenheden (IE)). Gebruik geen hogere dosering tenzij dit door uw arts voorgeschreven wordt.

Ziekte. Lever- of nierziekten verminderen wellicht de omzetting tot het voor het lichaam bruikbare actieve vitamine D. Daarnaast kunnen medicijnen als fenytoïne, dat wordt voorgeschreven bij epilepsie, de beschikbaarheid van vitamine D voor het lichaam verstoren.

Vitamine D verschilt ten aanzien van andere vitamines omdat het lichaam in staat is dit vitamine zelf te produceren en voeding dus niet per definitie de belangrijkste bron vormt. Hoewel langdurige blootstelling aan zonlicht niet gezond is voor uw huid, is een adequate dosis zonlicht goed voor uw botweefsel.

Bloedneus

admin — Mon, 19 Sep 2011 21:57:10 +0000

De meest alledaagse oorzaak van een bloedneus is een klap waardoor een of meer bloedvaten stuk springen. Ook grote droogte, die de bloedvaten verzwakt, kan tot een bloedneus leiden, bij voorbeeld als in de winter de centrale verwarming hoog staat. Neuspeuteren en overdadig snuiten kunnen eveneens tot neusbloedingen leiden. Een veel zeldzamer oorzaak is hoge bloeddruk.

Een neusbloeding kan gestopt worden door beide neusgaten onder het benige deel van de neus dicht te knijpen en het hoofd naar beneden te houden. Na een minuut of tien is de bloeding dan wel tot staan gekomen. Zo niet, herhaal dan de procedure. De neus vervolgens een paar dagen niet snuiten.

Probeer nooit een bloedneus te stoppen door het hoofd achterover te buigen. Hierdoor loopt het bloed alleen maar in de keel, vanwaar het weer weggeslikt moet worden. En het is helemaal zinloos een koud voorwerp tegen de nek of tegen een ander lichaamsdeel te houden; zoiets helpt in het geheel niet.

Als de bloeding langer dan 20 minuten duurt, als ze gepaard gaat met bloedingen uit de oren of andere delen van het lichaam of als een bloedneus regelmatig voorkomt, dient onverwijld de huisarts geraadpleegd. Hij zal de neus wellicht vullen met verbandgaas of het beschadigde bloedvat dichtbranden. Mogelijk ook gaat hij op zoek naar een dieperliggende oorzaak: een ziekte van het bloed of van het bloedvatenstelsel, of zelfs een schedelbreuk.

Neuspoliepen

admin — Mon, 19 Sep 2011 21:53:36 +0000

Als de neus regelmatig geïrriteerd raakt door voortdurende ontstekingen of door een allergie ontwikkelen zich uit het slijmvlies zachte uitgroeisels die in de neusholte uitpuilen en neuspoliepen worden genoemd. Ze zijn in principe goedaardig. De grotere kunnen echter de ademhaling bemoeilijken, druk uitoefenen op gevoelige zenuw uiteinden en als gevolg daarvan (hoofd)pijn veroorzaken of het reukslijmvlies onbereikbaar maken voor geuren zodat de reukzin wegvalt.

Neuspoliepen kunnen alleen operatief worden verwijderd.

Loopneus

admin — Mon, 19 Sep 2011 21:52:25 +0000

Narmaal gesproken scheidt het neusslijmvlies voortdurend enig vocht af.

Dit verdwijnt naar de keel. We merken daar eigenlijk weinig van. Soms echter is die afscheiding zó overvloedig dat we er last van hebben. Het vocht komt dan zowel aan de voor- als aan de achterzijde van de neus naar buiten. Het gevolg van zo’n loopneus: veel snuiten en voortdurend kuchen om de keel schoon te maken.

Een overvloedige neusvocht afscheiding naar de keel is vaak een symptoom van een slijmvliesontsteking in een of meer van de neusbijholten (sinusitis), een chronische infectie van de bovenste luchtwegen, een allergie of van overactieve slijmklieren in neus of keel. In zulke gevallen dient eerst de oorzaak te worden gevonden voor de kwaal behandeld kan worden. In andere gevallen lijkt de afscheiding slechts overdadig. In zo’n geval is een bezoek aan de huisarts echter nuttig om te laten vaststellen of er iets abnormaals aan de hand is.

Slokdarmkanker

admin — Mon, 19 Sep 2011 21:49:49 +0000

Een van de mogelijke oorzaken van slik moeilijkheden is slokdarmkanker, een kwaadaardige woekering in (meestal) het onderste gedeelte van de slokdarm. De ziekte treedt meestal op na het bereiken van de middelbare leeftijd, komt bij mannen meer voor dan bij vrouwen en treft vaak zware rokers en drinkers.

De slikmoeilijkheden openbaren zich doorgaans het eerst doordat vlees blijft steken; later gebeurt dat ook met ander vast voedsel en ten slotte met zachtere spijzen. Met bestraling of een operatie is in sommige gevallen een goed resultaat te bereiken.

Huig

admin — Mon, 19 Sep 2011 21:48:12 +0000

De huig is het vlezige ‘kegeltje’ dat achter in de mond afhangt van het zachte gehemelte. Het bestaat uit spier- en bindweefsel, is bekleed met slijmvlies en gaat naar boven als we ’AAA’ zeggen. (Als de huig naar opzij beweegt, weet de dokter dat er iets mis is).

Zeker is dat de huig naar boven gaat en de neusholten afsluit als we slikken. Maar dat is kennelijk niet de belangrijkste functie ervan: mensen zonder huig klagen nooit dat het eten ze ‘de neus uitkomt’! Ook met de stem heeft de huig niets te maken, ook al laten tekenfilm makers haar nog wel eens trillen als hun helden zingen of schreeuwen.

Neusamandelen

admin — Mon, 19 Sep 2011 21:46:14 +0000

De neusamandelen (adenoiäen) zijn kleine organen van een lymfklierachtig weefsel. Ze liggen hoog achter in de keel, waar neus- en keelholte bij elkaar komen. Ze werken ongeveer zoals de lymfklieren en de keelamandelen; ze filteren bacteriën uit en vernietigen die- met name bacteriën, die infecties in de luchtwegen kunnen veroorzaken.

Neusamandelen blijven zich ontwikkelen tot een kind een jaar of vijf, zes is. Omstreeks het 9de of 10de jaar nemen ze in omvang af. Tegen de puberteit is er vrijwel niets meer van over. Dat blijft zo tot ze, bij het bestrijden van ziektekiemen, ontstoken raken, opzwellen, pijn gaan doen en soms de reukzin belemmeren. Af en toe raken ze permanent vergroot; ze bedreigen dan de vrije luchtstroom tussen neus en keel of blokkeren de buizen van Eustachius. Tijdelijke adenoïditis wordt doorgaans behandeld met antibiotica. Het operatief verwijderen van ontstoken neusamandelen ging vroeger vaak in één moeite door met het weghalen van de nabijgelegen keelamandelen. Tegenwoordig echter laat de arts ze beide liever zitten, behalve in gevallen waarin ze herhaaldelijk ontstoken raken. Een van de redenen: ze helpen het lichaam beschermen tegen bacteriën. De neusamandelen schrompelen bovendien vóór het bereiken van de adolescentie meestal op natuurlijke wijze in.

Hooikoorts

admin — Mon, 19 Sep 2011 21:40:10 +0000

Met het begrip ‘hooikoorts’ zijn maar twee dingen mis: de aandoening wordt niet door hooi veroorzaakt en er is geen sprake van koorts. De juiste medische term is allergische rhinitis. Met deze term worden allerlei allergische aandoeningen aangeduid die met verkoudheids verschijnselen gepaard gaan.Seizoensgebonden allergische rhinitis wordt meestal veroorzaakt door het stuifmeel van bomen, grassen of andere planten. Is de aandoening chronisch, dan ligt de oorzaak vaak in huisstof of dierlijke of menselijke huidschilfers. In de lucht aanwezige allergenen (d.w.z. stoffen waarvoor de patiënt overgevoelig is) zetten het neusslijmvlies aan tot de produktie van histamine.

Deze chemische stof irriteert neus, neusbijholten en ogen en doet deze zwellen, jeuken en vocht produceren.

Deze erg vervelende maar in het algemeen onschuldige ziekte is een gevolg van een aangeboren afwijking van het immuunsysteem. Ze komt herhaaldelijk bij meer leden van een familie voor, hoewel die niet allen allergisch hoeven te zijn voor dezelfde allergenen. Vaak speelt ook spanning een rol bij allergische reacties.

Hooikoorts genezen

De beste manier om hooikoorts te vermijden, is uit de buurt te blijven van de allergenen die klachten veroorzaken. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Eerste noodzaak is een hele serie huidproeven, om na te gaan om welke stoffen het gaat. In de huid worden krasjes gemaakt waarop dan één voor één de bekendste allergenen worden gesmeerd. Zet de huid rood op dan wijst dat op overgevoeligheid voor de betrokken stof. De bloedtest is een andere, modernere methode.

Ligt de oorzaak in het stuifmeel van een bloeiende plant, dan kan de hooikoorts lijder in de kritische periode met vakantie gaan naar een stuifmeel vrij gebied. Lukt dat niet, dan kan hij troost putten uit het feit, dat het stuifmeelseizoen slechts kort duurt: na een paar weken is alle leed weer voor een jaar geleden. Lastiger wordt het als de oorzaak gelegen is in huidschilfers, huisstof of andere substanties die het gehele jaar door in de lucht zijn. Bepaalde geneesmiddelen (antihistaminica) kunnen de irriterende werking van het door het lichaam aangemaalkte histamine wel tegengaan maar ze veroorzaken sufheid en hebben een ongunstige uitwerking op lijders aan hoge bloeddruk, glaucoom en een vergrote prostaat.

Sommige geneesmiddelen tegen hooikoorts zijn tegenwoordig ook zonder recept te koop. Vele ervan hebben echter ongewenste neveneffecten, zoals duizeligheid of vermoeidheid. Het is over het algemeen dan ook beter de keuze van een bepaald medicijn over te laten aan de huisarts omdat voor een juiste behandeling ervaring nodig is.

Een andere, mogelijke oplossing is de immunotherapie waarbij de patiënt een reeks injecties met het betreffende

allergeen krijgt. De dosering wordt langzaam opgevoerd, zodat de patiënt steeds grotere doses kan verdragen. De behandeling kan helpen tegen stuifmeel-, huidschilfer- en huisstofallergie. Ze is echter niet bij iedereen werkzaam en duurt erg lang: iedere week een paar injecties over een periode van drie tot vijf jaar.

Sinusitis

admin — Tue, 06 Sep 2011 05:19:41 +0000

Een acute neusbijholte-ontsteking is vrijwel altijd het gevolg van een kou, een griepje of een aanval van hooikoorts.

De verschijnselen zijn hetzelfde als die van een kou, alleen erger. Veelal is er een algeheel malaisegevoeL Er kan verder sprake zijn van koorts, een zere keel, hoest, een zekere gevoeligheid van ogen en gelaat en een ongewoon dikke, geelgroene neusslijmafscheiding. Deze laatste bestaat uit slijmvliescellen die in de strijd tegen de infectie zijn gesneuveld en vervolgens via de neusgaten worden afgevoerd.

Een milde sinusitisáanval kan vanzelf over gaan, al duurt dat soms weken of maanden. Ernstiger gevallen vragen om een behandeling omdat de verschijnselen erg onplezierig zijn en er bovendien kans is op uitbreiding van de infectie. Lijders aan chronische sinusitis kunnen de kwaal het beste bij de wortel aanpakken. Dat kan betekenen: een allergie-onderzoek, het gebruik van neusdruppels om het slijmvlies te doen slinken en de slijmafvoer te verbeteren of de toepassing van antibiotica om de infectie te bestrijden. Soms moeten de bijholten geïrrigeerd worden.

Neusbijholten

admin — Tue, 06 Sep 2011 05:17:11 +0000

De neusbijholten in de schedel zijn met lucht gevulde ruimten in bepaalde schedelbeenderen. Ze verminderen het gewicht van die beenderen en geven de stem een diepere klank. Een goede zanger heeft doorgaans meer te danken aan zijn bijholten dan aan zijn stembanden. Eén paar bijholten ligt, vlak boven de wenkbrauwen, in het voorhoofdsbeen.
Het grootste paar ligt in de bovenkaak. Elke holte is bekleed met slijmvlies dat aansluit op dat van de
neus. Als de neus onvoldoende slijm produceert, vullen de bijholten het tekort aan.
Normaal gesproken wordt het slijm van de bijholten via kleine kanaaltjes afgevoerd naar de neusholte. Als het slijmvlies van de bijholten echter opzwelt, wordt de afvoer belemmerd en kan door druk op de gevoelige zenuwen zware hoofdpijn optreden. Pijnlijker nog is de door bacteriën veroorzaakte bijholte-ontsteking die bekend staat als sinusitis.